Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz gelir elbette bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır ve ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Puanı vermeden önce birkaç çekiş yapmak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir yük yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden yanış çizgisinin düzgün ilerlemesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma temposu ise aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda çekiş daha yavaş gelir ama aromalar sonradan belirir ve bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur kılar fakat şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki his ile burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark başta küçük görünse de sonuçları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir nefes kokuyu çok geniş gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net verir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise narin notaları siler. Yoğunluk damakta düşük fakat burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Acemi kişiler için önce koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir ağız en güçlü aromayı bile soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu içecekler damağı uyuşturur ve aroma algısını düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten tatlı içecekten hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao tonunu hızla gösterip biter çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve saat izlenimi değiştirir bu düzen birkaç denemeden ardından belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar defalarca baştan keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro adı ve not tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre güçlü sedir kokusu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve notasını net taşıyabilir mesela ağır bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem notasını güçlü tutar üstelik ağır bir duman notasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü lezzet verebilir aksi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu nedenle oda şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada de çekiş tıkanır ve lezzet bastırılır ısı de tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm ise koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki nem ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin tadı hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla sertse yanış yapısı şaşar.